อนุสาวรีย์สมเด็จพระนเรศวรมหาราช




สมเด็จพระนเรศวรมหาราช
มหาวีรกษัตริย์ผู้กอบกู้เอกราชของกรุงศรีอยุธยา พระราชนัดดามหาวีรสตรีสมเด็จพระสุริโยทัย พระอัยยิกาเจ้า (ยาย) พระราชโอรสในสมเด็จพระมหาธรรมราชาธิราชและสมเด็จพระวิสุทธิ์กษัตริย์ พระราชสมภพ ณ เมืองพิษณุโลก ปีเถาะ พุทธศักราช 2098 ยามเมื่อบ้านเมืองกลียุค ข้าศึกรุกราน ย่ำยีสาหัส พุทธศักราช 2112 ทรงเตรียมกู้ชาติ ฝึกปรือทหารหาญชำนาญราญศึก และประกาศอิสรภาพหลั่งน้ำทักษิโณทก ณ เมืองแครง พุทธศักราช 2127 พุทธศักราช 2133 เสด็จเถลิงถวัลยราชสมบัติปกครองกรุงศรีอยุธยาทรงกระทำยุทธหัตถี เป็นพุทธศักราช 2135 เป็นมหาวีรกรรมครั้งยิ่งใหญ่ในแผ่นดินไทย ทำให้ข้าศึกไม่กล้ารุกรานยาวนานถึง 150 ปีทรงนำทัพฟันฝ่ารุกไล่ข้าศึกปกป้องราชอาณาจักรมิหยุดยั้ง เสด็จสวรรคตระหว่างเดินทัพไปรบ ณ เมืองหาง เมื่อพุทธศักราช 2149 พระบรมราชานุภาพแผ่ไพศาลคุ้มบ้านเมืองผาสุกร่มเย็นนับร้อยปี
พุทธศักราช 2542 ประชาชนชาวไทยพร้อมใจกันประดิษฐานพระบรมราชานุสาวรีย์นี้เฉลิมน้อมสักการะ เป็นมิ่งขวัญเหนือเกล้าเหนือกระหม่อมตราบจิรัฐติกาล
พระราชานุสาวรีย์ ตั้งอยู่ที่ตำบลภูเขาทอง อำเภอพระนครศรีอยุธยา ใกล้กับเจดีย์ภูเขาทอง หรือห่างจากถนนสายอยุธยา-อ่างทอง บริเวณหลักกิโลเมตรที่ 3 เข้าไปอีกประมาณ 400 เมตร พระราชานุสาวรีย์ เป็นพระอิริยาบถทรงม้า หันพระพักตร์ไปทางทิศตะวันออก บริเวณทั้ง 4 มุมประกอบด้วยพระมาลาเบี่ยง พระแสงดาบคาบค่าย พระแสงของ้าว พระแสงปืน ส่วนด้านล่างทุกด้านมีภาพโลหะรมดำนูนสูง แสดงพระราชกรณียกิจของพระองค์ ตั้งแต่ยังทรงพระเยาว์ถึงครองราชย์สมบัติ และปราบอริราชศัตรูจนพ่ายแพ้ราบคาบ นำความสงบสุขร่มเย็นมาสู่อาณาจักรอยุธยา และสมเด็จพระนางเจ้าพระบรมราชินีนาถได้เสด็จเปิดพระราชานุสาวรีย์ เมื่อวันศุกร์ที่ 1 มิถุนายน พ.ศ.2544