อนุสารีย์พระเจ้าอู่ทอง
พระบรมราชานุสาวรีย์สมเด็จพระเจ้าอยู่ทอง
สมเด็จพระรามาธิบดีที่ 1 (หรือสมเด็จพระเจ้าอู่ทอง ) ตามพงศาวดารเมืองเหนือ
กล่าวว่าเป็นพระราชบุตรของพระเจ้าชัยสิริแห่งราชวงศ์เชียงราย พระราชสมภพ
เมื่อวันจันทร์ ปีขาล เดือน 5 พ.ศ. 1857 (จ.ศ. 676 ) ทรงสถาปนาพระนครศรีอยุธยาเมื่อพระชนม์มายุ
37 พรรษา ครองราชย์อยู่นานถึง 19 ปีเสด็จสวรรคต เมื่อปีระกา พ.ศ. 1912
(จ.ศ. 731 ) รวมพระชันษาได้ 55 ปี มีพระนามเต็มว่า สมเด็จพระรามาธิบดีศรีสุนทรบรมบพิตร
พระพุทธเจ้าอยู่หัว แต่ประชาชนทั่งโลกไปติดปากเรียกว่า สมเด็จพระเจ้าอู่ทอง
เพราะพระองค์ท่านเคยเป็นเจ้าเมืองอู่ทองมาก่อนหรืออีกพระนามหนึ่งเรียกว่า
สมเด็จพระรามาธิบดีที่ 1 ส่วนที่ตรงนี้ก่อนสถาปนาพระนครศรีอยุธยาเป็นราชธานี
เรียกว่า ตำบลหนองโสน ซึ่งต่อมาเรียกว่า บึงพระราม พระราชทานนามเต็มว่า
กรุงเทพมหานคร บวรทวาราวดีศรีอยุธยา มหาดิลกภพ นพรัตน์ราชธานีบุรีรมย์
พระองค์นับเป็นปฐมกษัตราธิราชเจ้าแห่งกรุงศรีอยุธยาเป็นตันมาจนมาถึงทุกวันนี้
นับได้ไม่น้องกว่า 655 ปี กระทั่งถึงองค์สุดท้าย รวม 33 พระองค์เป็นเมืองหลวงมาได้
417 ปี
กรณียกิจที่สำคัญที่สมเด็จพระรามาธิบดีที่ 1 ทรงบำเพ็ญไว้อันเป็นประโยชน์ตอประเทศชาติไว้หลายประการ
กล่าวคือ
1. ทรงรวบรวมเมืองต่าง ๆ ของไยที่กระจัดกระจายแยกกันอยู่ เข้าเป็นอันหนึ่งอันเดียวกัน
ให้มีความสามัคคีต่อกัน
2. ทรงเป็นนักรบที่เข้มแข็ง และเป็นปฐมกษัตริย์แห่งกรุงศรอยุธยา
3. ทรงสถาปนาพระนครศรีอยุธยาขึ้นเป็นราชธานี
4. ทรงวางแบบแผนนิติประเพณี การปกครอง และวัฒนธรรมที่นุ่มนวล เป็นมรดกตกทอดมาจนถึงทุกวันนี้เป็นต้น
ค่าก่อสร้างพระบรมราชานุสาวรีย์นี้ เป็นเงิน 1,347,674 บาท ในสมัยนายจำนงค์
เทพหัสดิน ณ อยุธยา เป็นผู้ว่าราชการจังหวัดในขณะนั้น ปัจจุบันพระบรมราชานุสาวรีย์อยู่ที่หน้าวัดพระศรีสรรเพชญ์
ทางจังหวัดได้กำหนดพิธีเปิด เมื่อวันที่ 24 มิถุนายน พ.ศ. 2513 และทุกวันที่
3 เมษายนของทุกปี ซึ่งเป็นวันคล้ายวันสถาปนากรุงศรีอยุธยา จัดให้มีพิธีบวงสรวงพระเจ้าอู่ทอง
ณ บริเวณพระบรมราชานุสาวรีย์